Phòng, chống rửa tiền 2026: Giải đáp 10 câu hỏi pháp lý quan trọng nhất

Câu hỏi 1: Theo pháp luật, rửa tiền được định nghĩa như thế nào?

Trả lời: Rửa tiền là hành vi của các tổ chức, cá nhân nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc của tài sản do phạm tội mà có. Tài sản do phạm tội mà có bao gồm tài sản có được trực tiếp hoặc gián tiếp từ hành vi phạm tội; phần thu nhập, hoa lợi, lợi tức, lợi nhuận sinh ra từ các tài sản này.

Câu hỏi 2: Đối tượng áp dụng các quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền gồm những ai?

Trả lời: Các đối tượng áp dụng bao gồm:

• Tổ chức tài chính.
• Tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành, nghề phi tài chính có liên quan.
• Tổ chức, cá nhân Việt Nam, tổ chức nước ngoài, người nước ngoài, tổ chức quốc tế có giao dịch với các tổ chức nêu trên.
• Các tổ chức, cá nhân khác và cơ quan nhà nước có liên quan đến công tác phòng, chống rửa tiền.

Câu hỏi 3: "Danh sách đen" trong phòng, chống rửa tiền là gì?

Trả lời: Danh sách đen là danh sách tổ chức, cá nhân có liên quan đến khủng bố, tài trợ khủng bố do Bộ Công an chủ trì lập, và danh sách tổ chức, cá nhân bị chỉ định có liên quan đến phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt do Bộ Quốc phòng chủ trì lập theo quy định của pháp luật.

Câu hỏi 4: Có những hành vi nào bị nghiêm cấm trong hoạt động phòng, chống rửa tiền?

Trả lời: Các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm:

• Tổ chức, tham gia hoặc tạo điều kiện, trợ giúp cho hành vi rửa tiền.
• Thiết lập, duy trì tài khoản vô danh hoặc dùng tên giả; thiết lập, duy trì quan hệ với ngân hàng vỏ bọc.
• Cung cấp trái phép dịch vụ nhận tiền mặt, séc, công cụ tiền tệ khác hoặc công cụ lưu trữ giá trị và thực hiện thanh toán.
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
• Cản trở việc cung cấp thông tin hoặc đe dọa, trả thù người phát hiện, cung cấp thông tin, tố cáo hành vi rửa tiền.

Câu hỏi 5: Tổ chức tài chính phải thực hiện nhận biết khách hàng trong những trường hợp nào?

Trả lời: Tổ chức tài chính bắt buộc nhận biết khách hàng khi:

• Khách hàng lần đầu mở tài khoản hoặc thiết lập quan hệ.
• Khách hàng thực hiện giao dịch không thường xuyên có giá trị lớn bằng hoặc vượt mức quy định.
• Thực hiện giao dịch chuyển tiền điện tử mà thiếu thông tin người khởi tạo.
• Có sự nghi ngờ giao dịch liên quan đến rửa tiền.
• Nghi ngờ tính xác thực hoặc mức độ đầy đủ của những thông tin khách hàng đã thu thập trước đó.

Câu hỏi 6: Đối với khách hàng có mức độ rủi ro rửa tiền cao, đối tượng báo cáo phải làm gì?

Trả lời: Ngoài các biện pháp nhận biết thông thường, đối tượng báo cáo phải áp dụng biện pháp tăng cường bao gồm: thu thập, cập nhật, xác minh thông tin nhận biết khách hàng tăng cường và giám sát chặt chẽ các giao dịch của khách hàng này.

Câu hỏi 7: Khi nào đối tượng báo cáo phải áp dụng biện pháp "trì hoãn giao dịch"?

Trả lời: Biện pháp trì hoãn giao dịch phải được áp dụng ngay trong các trường hợp:

• Có căn cứ nghi ngờ hoặc phát hiện các bên liên quan đến giao dịch thuộc Danh sách đen.
• Có lý do tin rằng giao dịch được yêu cầu có liên quan đến hoạt động phạm tội (như tài sản thuộc sở hữu/kiểm soát của người bị kết án, hoặc liên quan đến tài trợ khủng bố).
• Khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Câu hỏi 8: Thời hạn gửi báo cáo giao dịch có giá trị lớn và giao dịch chuyển tiền điện tử (bằng dữ liệu điện tử) là khi nào?

Trả lời: Đối tượng báo cáo phải gửi báo cáo giao dịch có giá trị lớn và báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử trước 16 giờ ngày làm việc tiếp theo ngay sau ngày phát sinh giao dịch. Nếu ngày gửi trùng vào ngày nghỉ, ngày lễ, Tết thì chuyển sang ngày làm việc tiếp theo ngay sau kỳ nghỉ đó.

Câu hỏi 9: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) có thời hạn bao lâu để chuyển giao thông tin nghi ngờ rửa tiền cho cơ quan có thẩm quyền?

Trả lời: Khi có cơ sở hợp lý để nghi ngờ giao dịch liên quan đến rửa tiền, trong thời hạn 07 ngày làm việc, NHNN có trách nhiệm chuyển giao thông tin hoặc hồ sơ vụ việc cho cơ quan có thẩm quyền để phục vụ việc xác minh, điều tra, truy tố và xét xử.

Câu hỏi 10: Trong hoạt động thực nghề của luật sư, nguy cơ rửa tiền thường phát sinh từ các hoạt động thực tế nào?

Trả lời: Trên thực tế, nguy cơ rửa tiền trong lĩnh vực luật sư thường liên quan đến việc tham gia vào các giao dịch bất động sản, đặc biệt là quá trình soạn thảo hợp đồng và tư vấn pháp lý cho khách hàng trong các giao dịch mua bán bất động sản. Hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý này thuộc nhóm đối tượng phải thực hiện báo cáo phòng, chống rửa tiền.

Quy định pháp luật về phòng chống rửa tiền được xem tại đây.