Những điểm mới liên quan đến lao động nước ngoài theo quy định tại Nghị định số 393/2026/NĐ-CP

1. Thông tin chung và Hiệu lực thi hành

• Nghị định 219/2025/NĐ-CP: Ban hành ngày 07/8/2025, có hiệu lực từ ngày 07/8/2025.
• Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Ban hành ngày 20/10/2026, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 05/12/2026, đồng thời bãi bỏ Nghị định 219/2025/NĐ-CP.

2. Các điểm mới và điểm khác biệt trọng tâm

a. Về Đối tượng áp dụng và Hình thức làm việc (Điều 2)

• Nghị định 219/2025/NĐ-CP: Liệt kê các hình thức làm việc cơ bản theo quy định chung (từ điểm a đến điểm m).

• Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Kế thừa các hình thức cũ nhưng bổ sung rõ thêm hình thức tại điểm n khoản 1: "Người lao động nước ngoài làm việc trong các trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động theo quy định tại Điều 8 Nghị định này", giúp đồng bộ hóa pháp lý giữa đối tượng và diện miễn giấy phép.

b. Về tiêu chí xác định “Chuyên gia” (Điều 4 của NĐ 393 so với Điều 3 của NĐ 219)

• Có bằng đại học trở lên kèm ít nhất 2 năm kinh nghiệm.
• Có bằng đại học trong các ngành thuộc Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
• Có bằng đại học loại giỏi trở lên các ngành khoa học công nghệ thuộc top 500 trường đại học hàng đầu thế giới (theo các bảng xếp hạng lớn như QS, THE, Shanghai Ranking, U.S. News & World Report) với ít nhất 1 năm kinh nghiệm.
• Chuyên gia trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao (có Phụ lục III hướng dẫn riêng biệt, chi tiết từng bộ môn).
• Chuyên gia có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc phù hợp.

c. Về các trường hợp không thuộc diện cấp Giấy phép lao động (Miễn GPLĐ) (Điều 8)

• Nghị định 219/2025/NĐ-CP: Quy định gọn trong 15 khoản (với thẩm quyền xác nhận của các bộ ngành/UBND tỉnh cho các lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số...).
• Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Mở rộng thành 18 khoản, bổ sung thêm các nhóm đối tượng đặc thù để thu hút nhân lực chất lượng cao và phục vụ phát triển kinh tế xã hội, ví dụ:
  • Người được cấp thẻ miễn thị thực đặc biệt theo Nghị định 221/2025/NĐ-CP.
  • Chuyên gia làm việc trong lĩnh vực thuộc Danh mục công nghệ chiến lược và thân nhân.
  • Người được thu hút theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo.

d. Về quy trình, thủ tục và ứng dụng Cơ sở dữ liệu (CVD)

• Nghị định 219/2025/NĐ-CP: Đã áp dụng giao dịch điện tử và tích hợp cơ chế liên thông cấp phiếu lý lịch tư pháp qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
• Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Đẩy mạnh hơn nữa việc khai thác dữ liệu số thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về lý lịch tư pháp, cơ sở dữ liệu về xuất nhập cảnh, và đặc biệt xây dựng Cơ sở dữ liệu người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam thống nhất từ trung ương đến địa phương. Quy định rõ: nếu đã khai thác được thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu, người sử dụng lao động không phải nộp lại Phiếu lý lịch tư pháp bản giấy, ảnh màu hay bản sao hộ chiếu, giúp cắt giảm mạnh thủ tục hành chính.

e. Về thời hạn giải quyết thủ tục hành chính

• Cấp/Gia hạn Giấy xác nhận miễn GPLĐ: Cả hai nghị định đều giữ nguyên thời hạn xử lý là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
• Cấp Giấy phép lao động: Cả hai nghị định đều quy định thời hạn xử lý là 10 ngày làm việc để cơ quan có thẩm quyền xem xét chấp thuận nhu cầu và cấp phép.
• Thời hạn nộp hồ sơ gia hạn (trước khi hết hạn):
  • NĐ 219/2025/NĐ-CP quy định nộp trước ít nhất 10 ngày nhưng không quá 45 ngày.
  • NĐ 393/2026/NĐ-CP nới rộng thời gian tối đa lên thành trước ít nhất 10 ngày nhưng không quá 60 ngày (đối với giấy xác nhận) hoặc 90 ngày (đối với giấy phép lao động), tạo sự chủ động lớn hơn cho doanh nghiệp.

f. Về trường hợp thu hồi Giấy phép lao động / Giấy xác nhận (Chương IV)

• Nghị định 219/2025/NĐ-CP: Quy định thời hạn để người sử dụng lao động nộp lại giấy phép bị thu hồi (do hết hiệu lực) là 15 ngày.
• Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Rút ngắn thời hạn này xuống còn 10 ngày làm việc, đồng thời bổ sung thêm các đầu mối phối hợp thông báo chặt chẽ hơn với Bộ Công an và cập nhật trực tiếp vào cơ sở dữ liệu quốc gia về lao động nước ngoài.

g. chế độ đối với lao động ngắn hạn (dưới 90 ngày)

• Nghị định 219/2025/NĐ-CP: Gộp nhóm lao động có tổng thời gian làm việc cộng dồn dưới 90 ngày trong 01 năm vào diện không thuộc diện cấp giấy phép lao động theo cách hiểu chung.

• Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Vẫn giữ nguyên chính sách miễn giấy phép lao động cho nhóm đối tượng này (quy định tại Điểm a Khoản 13 Điều 8). Tuy nhiên, điểm mới cốt lõi là nghị định đã siết chặt quản lý bằng cách bổ sung quy định tại Khoản 5 Điều 3 và Điểm a Khoản 13 Điều 8:

  • Trường hợp lao động ngắn hạn nhưng có phát sinh quan hệ thuê mướn, sử dụng lao động, trả lương trực tiếp tại Việt Nam thì không được áp dụng diện miễn thông thường mà phải làm thủ tục đề nghị cấp giấy phép lao động theo hình thức hợp đồng lao động.

• Về thủ tục thông báo và cập nhật dữ liệu

  • Cả hai nghị định: Khi sử dụng lao động nước ngoài làm việc ngắn hạn dưới 90 ngày thuộc diện miễn, người sử dụng lao động không phải làm thủ tục cấp giấy xác nhận miễn giấy phép lao động.

  • Thay vào đó, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thủ tục thông báo gửi cơ quan có thẩm quyền nơi người lao động dự kiến làm việc trước ít nhất 03 ngày làm việc tính từ ngày người lao động bắt đầu làm việc.

  • Điểm khác tại Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Sau khi nhận thông báo, cơ quan nhà nước có trách nhiệm cập nhật thông tin trực tiếp vào Cơ sở dữ liệu người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam trong vòng 03 ngày làm việc, giúp tăng cường tính minh bạch và quản lý số hóa tốt hơn so với quy định trước đây ở Nghị định 219.

Nội dung bài viết này mang tính chất tham khảo chung về các quy định pháp luật. DB Legal không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ việc sử dụng hoặc áp dụng thông tin này cho mục đích kinh doanh. Để được tư vấn chuyên sâu cho từng trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ chúng tôi.

Để biết thêm thông tin chi tiết: