Thủ tục đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài theo Luật Hộ tịch 2026

1. Cơ quan có thẩm quyền đăng ký kết hôn

Theo Điều 16 Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký kết hôn đối với các trường hợp có yếu tố nước ngoài thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều này, bao gồm công dân Việt Nam cư trú trong nước kết hôn với người nước ngoài. Theo Điều 8 Luật Hộ tịch 2026 quy định việc đăng ký hộ tịch tại UBND cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân, đối với các sự kiện và thông tin thuộc phạm vi Luật quy định. Như vậy, từ ngày 01/03/2027, các cặp đôi thuộc trường hợp Điều 16 cần xác định UBND cấp xã có thẩm quyền để thực hiện đăng ký kết hôn theo Luật mới. Việc xác định cơ quan tiếp nhận cần căn cứ vào tình trạng quốc tịch và trường hợp cụ thể của hai bên.

2. Thông tin cần chuẩn bị để đăng ký kết hôn

Theo Điều 16 Luật Hộ tịch 2026, nội dung đăng ký kết hôn bao gồm thông tin nhân thân của bên nam và bên nữ, như họ tên, ngày tháng năm sinh, dân tộc, quốc tịch, nơi cư trú và số định danh cá nhân nếu có. Đối với người nước ngoài, thông tin nhân thân cần được thể hiện theo giấy tờ hợp lệ do cơ quan có thẩm quyền cấp. Các bên nên kiểm tra sự thống nhất giữa họ tên, ngày sinh, quốc tịch và thông tin tình trạng hôn nhân trong các giấy tờ được sử dụng. Ngoài ra, việc chuẩn bị hồ sơ còn cần xem xét các tài liệu chứng minh điều kiện kết hôn theo pháp luật hôn nhân và gia đình, cũng như giấy tờ nước ngoài cần dịch thuật hoặc hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định áp dụng.

3. Trình tự thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn

Việc đăng ký kết hôn theo Luật Hộ tịch 2026 cần được thực hiện theo trình tự và quy định có hiệu lực tại thời điểm nộp hồ sơ.

Bước 1 – Xác định trường hợp đăng ký. Hai bên cần xác định tình trạng quốc tịch, nơi cư trú và trường hợp của mình thuộc phạm vi Điều 16 Luật Hộ tịch 2026.

Bước 2 – Chuẩn bị thông tin và giấy tờ. Các bên chuẩn bị thông tin nhân thân, giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân và các tài liệu cần thiết theo thủ tục hành chính được công bố. Đối với giấy tờ nước ngoài, cần kiểm tra yêu cầu dịch thuật, chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự nếu có.

Bước 3 – Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền. Hồ sơ được nộp theo phương thức mà thủ tục hành chính tương ứng cho phép. Luật Hộ tịch 2026 quy định các phương thức nộp hồ sơ trực tiếp, trực tuyến hoặc qua dịch vụ bưu chính, tùy thủ tục.

Bước 4 – Hai bên có mặt để ký. Theo khoản 3 Điều 16 Luật Hộ tịch 2026, bên nam và bên nữ phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch để ký vào Sổ đăng ký kết hôn và Giấy chứng nhận kết hôn.

Yêu cầu này cần được lưu ý đối với các cặp đôi có một bên đang ở nước ngoài. Việc nộp hồ sơ trước không thay thế yêu cầu có mặt để ký theo quy định.

4. Nhận Giấy chứng nhận kết hôn

Theo Điều 10 và Điều 16 Luật Hộ tịch 2026, kết quả đăng ký kết hôn được thể hiện bằng Giấy chứng nhận kết hôn và việc ghi nhận trong Sổ đăng ký kết hôn. Đối với đăng ký kết hôn, hai bên phải nhận trực tiếp Giấy chứng nhận kết hôn tại cơ quan đăng ký hộ tịch theo quy định. Vì vậy, các cặp đôi nên chủ động sắp xếp thời gian có mặt tại cơ quan đăng ký khi thủ tục được giải quyết. Thời hạn giải quyết, lệ phí và các yêu cầu cụ thể về giấy tờ cần được kiểm tra theo thủ tục hành chính được công bố tại thời điểm nộp hồ sơ.

5. Lưu ý về thời điểm áp dụng

Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 01/03/2027. Do đó, thủ tục đăng ký kết hôn theo Điều 16 của Luật mới được áp dụng từ thời điểm này. Đối với hồ sơ được tiếp nhận trước ngày Luật mới có hiệu lực nhưng chưa giải quyết xong, cần xem xét quy định chuyển tiếp để xác định pháp luật áp dụng. Các cặp đôi dự định đăng ký kết hôn trong giai đoạn chuyển tiếp nên kiểm tra thời điểm nộp hồ sơ và cơ quan có thẩm quyền trước khi chuẩn bị giấy tờ.

6. Kết luận

Luật Hộ tịch 2026 xác định thẩm quyền đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài tại UBND cấp xã, đồng thời quy định về thông tin đăng ký và yêu cầu hai bên có mặt để ký vào Sổ đăng ký kết hôn và Giấy chứng nhận kết hôn. Việc xác định đúng trường hợp thuộc Điều 16, chuẩn bị giấy tờ nhân thân và sắp xếp thời gian có mặt để ký là những vấn đề cần lưu ý khi thực hiện thủ tục theo quy định mới.

Xem thêm: Đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài theo Luật Hộ tịch 2026