TỘI PHẠM CHƯA THÀNH NIÊN GIA TĂNG – BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG GÕ CỬA XÃ HỘI CẦN HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

1. Thực trạng đáng báo động

Trong những năm gần đây, tình trạng tội phạm chưa thành niên tại Việt Nam có xu hướng gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ nguy hiểm. Đặc biệt, bạo lực học đường đã và đang trở thành vấn đề nhức nhối, gây lo ngại sâu sắc trong xã hội. Không chỉ dừng lại ở những mâu thuẫn nhỏ, nhiều vụ việc đã phát triển thành hành vi cố ý gây thương tích, làm nhục người khác, thậm chí có dấu hiệu của tội phạm nghiêm trọng.

Thực tế cho thấy, nhiều học sinh tham gia đánh nhau theo nhóm, có tổ chức, quay video và phát tán trên mạng xã hội nhằm mục đích câu view hoặc thể hiện bản thân. Điều này không chỉ gây tổn hại về thể chất và tinh thần cho nạn nhân mà còn làm xói mòn giá trị đạo đức, ảnh hưởng đến môi trường giáo dục lành mạnh.

2. Quy định pháp luật hiện hành

Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể về xử lý người chưa thành niên vi phạm pháp luật, với nguyên tắc lấy giáo dục làm trọng tâm.

Theo Điều 12 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017): Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm; người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng.

Điều 91 Bộ luật Hình sự 2015 quy định: “Việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của người đó; chủ yếu nhằm giáo dục, giúp họ sửa chữa sai lầm và phát triển lành mạnh.”

Bên cạnh đó, Luật Trẻ em năm 2016 cũng khẳng định quyền được bảo vệ khỏi bạo lực, xâm hại (Điều 37). Các hành vi bạo lực học đường tùy theo mức độ có thể bị xử lý hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

3. Những hạn chế trong thực tiễn

Mặc dù có khung pháp lý tương đối đầy đủ, nhưng việc áp dụng trong thực tiễn vẫn còn nhiều bất cập. Một trong những vấn đề nổi bật là chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe đối với một bộ phận thanh thiếu niên có hành vi lệch chuẩn.

Ngoài ra, công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc quản lý, giáo dục trẻ em còn thiếu chặt chẽ. Nhiều phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến đời sống tinh thần của con em, trong khi nhà trường đôi khi chưa kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi bạo lực.

Sự phát triển của mạng xã hội cũng góp phần làm gia tăng các hành vi tiêu cực. Nhiều nội dung bạo lực, lệch chuẩn lan truyền nhanh chóng, ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và hành vi của học sinh.

4. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật và giải pháp

Để kiểm soát và giảm thiểu tình trạng này, cần có sự kết hợp đồng bộ giữa hoàn thiện pháp luật và tăng cường giáo dục.

Về pháp luật, cần nghiên cứu điều chỉnh một số quy định nhằm nâng cao hiệu quả răn đe, đồng thời tăng cường các biện pháp giáo dục bắt buộc như tư vấn tâm lý, giáo dục hành vi.

Về giáo dục, cần đẩy mạnh giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, kỹ năng kiểm soát cảm xúc cho học sinh. Nhà trường cần xây dựng môi trường an toàn, thân thiện, có cơ chế phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi bạo lực.

Gia đình cần đóng vai trò trung tâm trong việc hình thành nhân cách cho trẻ. Cha mẹ cần quan tâm, đồng hành và định hướng đúng đắn cho con em.

Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm soát nội dung trên không gian mạng, xử lý nghiêm các hành vi kích động bạo lực.

5. Kết luận

Tội phạm chưa thành niên và bạo lực học đường là vấn đề mang tính xã hội sâu sắc, đòi hỏi sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị và cộng đồng. Một giải pháp hiệu quả cần sự kết hợp hài hòa giữa pháp luật nghiêm minh và giáo dục nhân văn, nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng một thế hệ trẻ lành mạnh, có trách nhiệm với bản thân và xã hội.

 

Nội dung bài viết này mang tính chất tham khảo chung về các quy định pháp luật. DB Legal không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ việc sử dụng hoặc áp dụng thông tin này cho mục đích kinh doanh. Để được tư vấn chuyên sâu cho từng trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ chúng tôi.

Để biết thêm thông tin chi tiết: